Leczenie bólu

Leczenie bólu to podejście wielodyscyplinarne ukierunkowane na ograniczenie cierpienia i poprawę jakości życia. W onkologii ból jest wszechobecnym obciążeniem, a mimo to pozostaje jednym z najbardziej niedostatecznie leczonych objawów we współczesnej medycynie; niemal 40% pacjentów nie uzyskuje odpowiedniej ulgi.
Ból stanowi istotne wyzwanie kliniczne i dotyczy nawet 74% pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym nowotworem.
Towarzyszy pacjentowi podczas całej drogi leczenia onkologicznego — od aktywnego leczenia po fazę paliatywną — i często utrzymuje się także po zakończeniu terapii z powodu uszkodzenia nerwów w trakcie leczenia.

Przebijający ból nowotworowy

Przebijający ból nowotworowy (BTcP) to przemijające nasilenie bólu występujące mimo względnie stabilnego i odpowiednio kontrolowanego bólu podstawowego. Charakteryzuje się dużym natężeniem, szybkim początkiem (zwykle <3–5 minut) i krótkim czasem trwania.
Ze względu na nieprzewidywalny charakter BTcP wymaga szczególnego leczenia, np. szybko działających opioidów (ROO), których działanie może odzwierciedlać profil czasowy napadu bólu.

Ból przewlekły

Przewlekły ból to ból, który utrzymuje się lub nawraca przez ponad 3 miesiące. Nie jest już jedynie objawem, lecz uznaje się go za odrębną jednostkę chorobową (ICD-11). Często jest wynikiem połączenia mechanizmów neuropatycznych i zapalnych, prowadząc do istotnego upośledzenia funkcjonowania i cierpienia psychicznego.
Postępowanie wymaga modelu biopsychospołecznego, aby uwzględnić długotrwały wpływ na życie pacjenta.

Ostry ból

Ostry ból jest fizjologiczną odpowiedzią na szkodliwe bodźce; zwykle charakteryzuje się nagłym początkiem i ograniczonym czasem trwania. Pełni kluczową rolę biologicznego sygnału ostrzegawczego związanego z zabiegiem chirurgicznym, urazem lub ostrą chorobą.
Niewłaściwie leczony ostry ból może wywołać złożone reakcje neuroendokrynne i istotnie zwiększyć ryzyko przejścia w ból przewlekły w wyniku uwrażliwienia neuronów.

Poznaj pozostałe obszary terapeutyczne

References

Chou, R et al. Management of Postoperative Pain: A Clinical Practice Guideline. J Pain. 2016 Feb;17(2):131-57.
Davies, AN et al. Management of breakthrough cancer pain: recommendations from a European task force. Eur J Pain. 2009 Apr;13(4):331-8.
Greco, MT et al. Quality of cancer pain management: an updated systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Oncology. 2014 Dec 20;32(36):4149-4154.
Grichnik, KP & Ferrante, FM. The difference between acute and chronic pain. Mt Sinai J Med. 1991 May;58(3):217-20.
Kehlet, H et al. Persistent postsurgical pain: risk factors and prevention. Lancet. 2006 May 13;367(9522):1618-25.
Mercadante S. Breakthrough cancer pain: a critical review. Critical Reviews in Oncology/Hematology. 2012 82(3), 330-341.
Nicholas, M et al. The IASP classification of chronic pain for ICD-11: chronic primary pain. Pain. 2019 Jan;160(1):28-37.
Raja, SN et al. The revised IASP definition of pain: concepts, challenges, and compromises. Pain. 2020 Sep 1;161(9):1976–1982.
Treede, RD et al. A classification of chronic pain for ICD-11. Pain. 2015 Mar 14;156(6):1003–1007.
van den Beuken-van Everdingen, MH et al. Prevalence of pain in patients with cancer: a systematic review of the past 40 years. Journal of Pain and Symptom Management. 2007 Mar;33(3):323-330.